“De natuur is mooi, maar je moet er wel wat bij te drinken hebben.”
Deze aartsnuchtere quote is vermoedelijk van dichter Willem Kloos, al wordt die ook weleens aan J.C. Bloem en P.C. Boutens toegeschreven.

Hoe dan ook, wij als pragmatische Hollanders hebben al heel lang door dat wandelen door de natuur en het goede leven prima samengaan. En waar kun je beter van deze combinatie genieten dan in Limburg, met zijn tientallen wijngaarden? Tweevoeter geeft je een paar wandeltips.

Wijnbouw in Nederland

Je zou het misschien niet verwachten, maar Nederland telt alweer zo’n 200 wijngaarden. Een kwart daarvan vind je in Limburg. En ze produceren steeds betere wijnen, die sinds 2017 zelfs een beschermde status hebben (BOB, ja bedenk zelf maar een leuke kwinkslag) en erkend zijn door de EU.

De wijnbouw is bepaald niet iets van vandaag of gisteren. De Romeinen dronken al graag wijn en wisten hun druivenpassie virtuoos te combineren met het opbouwen van een megalomaan imperium. Het is waarschijnlijk dat de Romeinen die ook in Nederland verbouwden. Met name de omgeving van Maastricht was handig, vanwege de hellingen en de vruchtbare lössgrond.

Na de Middeleeuwen kreeg de wijn flinke concurrentie van bier. Hoezo bier? Nou, dankzij hop bleek bier simpelweg langer houdbaar. De wijnbouw hield nog een paar eeuwen kranig stand, maar legde begin 20e eeuw toch het loodje.

De grote revival kwam in de jaren 70 van de vorige eeuw. Twee ontwikkelingen kwamen samen. Allereerst de energiecrisis, waardoor druiventeelt in Westland-kassen steeds duurder werd.
Wat nu? Druiven importeren uit het buitenland? Dankzij de in 1958 opgerichte EEG werd import inderdaad een aantrekkelijke optie. Dat ging goed, tot een nieuwe ontwikkeling: in Italië en Griekenland verschoof de focus van druiventeelt naar andere soorten teelt die daar lucratiever bleken.

Ondernemers in Limburg en Noord-Brabant besloten hun eigen wijngaarden te starten. Nou is een wijngaard runnen best hard werken en ook niet iets wat zich snel terugverdient. Maar het harde werken werd beloond: het aantal wijngaarden is in de laatste 40 jaar alleen maar blijven groeien, met name in Gelderland.

Dagwandelingen langs wijngaarden

Genoeg geschiedenis voor nu, dan nu de praktische wandeltips.
Twee gratis wandelroutes in hetzelfde gebied even onder Maastricht, dus goed bereikbaar:

Wandelgids

Mocht deze eerste kennismaking met wijnwandelen naar meer smaken: van Kees Bos is de aardige gids ‘Langs Limburgse wijngaarden’. In deze wandelgids kun je kiezen uit 15 niet al te zware dagwandelingen (7-12 km) in Zuid-Limburg. Ze lopen deels tussen de wijnranken door en bij elke route passeer je meerdere wijngaarden, al dan niet met een wijnproeverij.

Met kleurenfoto’s, adressenlijst en overnachtingsmogelijkheden. Wel handig om vooraf te reserveren als je wil aanschuiven bij het wijnproeven, want ze zijn lang niet altijd open.

Wijnroutekaart

Je kunt natuurlijk ook je eigen weg kiezen. Limburg heeft wandelroutes zat, en met zijn bijna 50 wijngaarden is er overal in de provincie wel een gewiekste combinatie van wijn en wandelen te bedenken. Via de website Route des Vins kun je een handige vouwkaart bestellen met alle wijngaarden in zowel het Nederlandse als het Belgische Limburg.

Bij alle wijngaarden vind je info over hun openingstijden en hun mogelijkheden tot wijnproeven of gewoon een flesje wijn kopen. Ook staan er terrassen op de kaart waar je Limburgse wijn kunt drinken.

Wandelen vanuit een wijngaard

Wijngoed Fromberg in Voerendaal pakt het anders aan met een eigen arrangement Op Pad mit d’r Knapzak. Je kunt daar terecht voor diverse korte wandelingen (1-1,5 uur) in de omgeving. Voor onderweg krijg je een flesje wijn, luxe broodjes en fruit mee. En Tweevoeter zegt: reken maar dat de omgeving van Voerendaal mooi is.

Dezelfde wijnbouwer kreeg in 2016 bezoek van historicus Maarten van Rossem:

Wijnwandelen in andere provincies

Natuurlijk is Limburg niet de enige provincie met wandelaarsvriendelijke wijngaarden. Heb je zelf een goede tip? Deel die hieronder.

 

(fotocredit: Els Diederen / Wikipedia)