Gps: een apparaat kiezen

Sta je op een kruispunt van bospaden of zoek je de snelste route naar die berghut, dan is gps je beste vriend. Maar gebruik je daarvoor gewoon je smartphone of toch een speciale gps-ontvanger? Beide hebben zo hun pluspunten en valkuilen.

Op deze pagina zet ik de verschillen voor je op een rij. Zo kun je zelf ontdekken welk apparaat het beste past bij jouw manier van wandelen of fietsen, of misschien wel een slimme combinatie van beide.

Een smartphone of een gps-ontvanger?

Voor navigatie met gps kun je als wandelaar of fietser twee soorten apparaten gebruiken: een mobiele telefoon met ingebouwde gps, of een gps-ontvanger. De basisfuncties zijn grotendeels vergelijkbaar, maar ze hebben uitgesproken voordelen en nadelen.

Voordelen van smartphones

• Goedkoper: meestal heb je er al een in je bezit, terwijl een behoorlijke gps-ontvanger al snel 200 euro of meer kost, best een extra uitgave.
• Het scherm van een smartphone is groter en bovendien de schermresolutie vaak beter, waardoor de kaartweergave scherper is.
• Qua navigatie-apps voor je mobiel valt er wat te kiezen, zowel voor Android als voor iOS, en als de ene app niet bevalt, stap je gewoon over naar een andere app.
• Smartphones hebben internet, wat het downloaden van gps-tracks en online kaarten een stuk gemakkelijker maakt.

Voordelen van gps-ontvangers

• Een gps-ontvanger geeft wat meer inzichtelijke cijfers, zoals snelheid, afstand vanaf beginpunt, afstand tot bestemming, en met name handig in de bergen: de hoogte.
• De batterijen gaan beduidend langer mee, je hoeft minder vaak op te laden.
• Schokbestendig en waterdicht, een gps-ontvanger is fysiek niet gemakkelijk stuk te krijgen en blijft ook in de stromende regen nog prima werken.
• Ligt wat lekkerder in je hand, fijn bij lange wandeltochten.
• Een gps-ontvanger is minder persoonsgebonden dan een mobiele telefoon, je kunt ‘m gemakkelijker in een groep laten rouleren, wat vooral kinderen vaak heel leuk vinden.

En nu?

Duizelt je het een beetje en weet je niet direct wat je moet kiezen? Mijn tip: een veilige keuze om mee te beginnen is de smartphone. Dan hoef je niet veel uit te geven om het genoegen van gps te ontdekken. Maar het is best mogelijk dat op den duur de voordelen van een gps-ontvanger voor jou zwaarder gaan wegen dan van een mobiele telefoon. Helemaal niet erg, een smartphone kun je dan altijd nog als backup achter de hand houden. Een kwestie van uitproberen dus.

Kies je de smartphone?

Opladen

Bij de keuze voor een smartphone krijg je direct te maken met het belangrijkste nadeel: de batterij raakt snel leeg. En zelfs zo snel leeg, dat een hele dag wandelen vrijwel onmogelijk is. Neem altijd een powerbank mee. En wat ook helpt: zet je mobiel zoveel mogelijk in vliegtuigmodus – een goede navigatie-app heeft geen internet nodig. Vakantiefietsers hebben qua stroom een voordeel: er zijn mogelijkheden om de smartphone tijdens het fietsen op te laden. Een van de krachtigste vind je op www.forumslader.de. Dan heb je zelfs geen stopcontact meer nodig.

De beste navigatie-apps

Hier een paar namen van apps die al jarenlang op forums worden genoemd en waar ik ook zelf goede ervaringen mee heb.

• OsmAnd (Android+iOS)
• Maps.me (Android+iOS)
• Pocket Earth (alleen iPhone)
• Komoot (Android+iOS+webbrowser)
• Ride with GPS (Android+iOS+webbrowser)

Mijn snelle keuzewijzer:

• Vind je gebruiksvriendelijkheid het belangrijkst? Probeer dan Maps.me.
• Vind je zoveel mogelijk info en features het belangrijkst? Probeer dan OsmAnd of Pocket Earth.
• Wil je een tocht vooraf uitstippelen op een desktop of laptop en daarna op je mobiel zetten? Probeer dan Komoot of Ride with GPS. Die hebben allebei ook een browserversie voor grotere beeldschermen.

Wat je ook kiest, er is natuurlijk nooit één keuze zaligmakend. En in sommige situaties is er ook een handige combinatie mogelijk. Zo gebruik ik zelf Komoot op mijn Android-telefoon voor huttentochten in de bergen, en Maps.me op een tablet tijdens lange autoritten op de snelweg voor routebepaling en het verkennen van campings in de regio.

Apps in combinatie met grote beeldschermen

Zoals je ziet hebben de laatste twee apps van het rijtje (Komoot en Ride with GPS) een belangrijk voordeel: ze hebben een browserversie voor grotere schermen. Heel handig om je tocht thuis rustig voor te bereiden.
Kies je voor een van de eerste drie apps, dan geen nood, er is voor je voorbereiding thuis een alternatief: het gratis programma Garmin BaseCamp.

Meer over Komoot, Ride with GPS en Garmin BaseCamp op de pagina Gps-tracks zoeken of zelf maken.

Kies je de gps-ontvanger?

Kies je niet de smartphone, maar ga je voor een gps-ontvanger, dan is natuurlijk de belangrijkste vraag: wat voor ontvanger is geschikt? Hier kan ik je weinig concrete tips voor geven, wel een paar algemene hints. Het grootste merk is Garmin, zeg maar de TomTom voor buitensporters, maar er zijn nog meer goede merken. Reken in ieder geval op een uitgave van minimaal 200 euro.

Bijkomend voordeel van Garmin is de goede software: Garmin BaseCamp. Hiermee kun je op een pc of laptop gps-tracks maken en/of bewerken, en daarna overzetten naar je Garmin-ontvanger. De mogelijkheden van BaseCamp zijn enorm uitgebreid. BaseCamp is onder gps-fanaten net zo’n begrip als Photoshop onder vormgevers en fotografen. In zowel positieve als negatieve zin overigens.

Verder is het lastig om concrete kooptips te geven. Het aanbod van gps-ontvangers ontwikkelt zich nog steeds razendsnel. Elke kooptip die ik hier geef, is vermoedelijk over 2 of 3 jaar alweer achterhaald.

Voor een eerste oriëntatie vind ik het boekje Gps wijzer van Foeke Jan Reitsma en Joost Verbeek wel een aanrader. Deze gids geeft je bovendien voor alle toestellen gebruiksinstructies op maat. De auteurs doen veel moeite om hun informatie up-to-date te houden en komen om de paar jaar met een nieuwe en bijgewerkte druk.

De auteurs organiseren daarnaast ook cursussen op verschillende plaatsen in het land, zie de agenda op gps-wijzer.nl. En zeker als je nog niet weet wat voor toestel je wilt kopen, dan is zo’n gps-cursus extra handig: je krijgt al snel in de gaten welke features voor jou belangrijk zijn.

Voor de rest is het een kwestie van zoeken op internet naar recente tests. Bij alles wat je vindt: let op de publicatiedatum. Aan een test van 5 jaar geleden heb je niet zoveel, en helaas kom je via Google best veel verouderde gps-info tegen.

Een andere zoekingang: check de grote bekende webshops, zoals Bol en Coolblue. Die hebben filtermogelijkheden om features van verschillende producten gedetailleerd te vergelijken. Vooral handig als je al vrij aardig weet wat je nodig hebt.

Sporthorloges

Sporthorloges met ingebouwde GPS zijn in de afgelopen 10 jaar uitgegroeid tot volwaardige navigatie-instrumenten. Waar je vroeger nog vooral te maken had met beperkte kaartweergave en forse prijzen, zijn de mogelijkheden tegenwoordig enorm verbeterd. Veel moderne sporthorloges – denk aan merken als Garmin, Coros en Polar – bieden nu gedetailleerde topografische kaartjes, ’turn-by-turn’ navigatie en zelfs routeplanning direct vanaf je pols. Prijzen starten rond de 250–300 euro voor modellen die al prima geschikt zijn voor meerdaagse trektochten.

Het grote voordeel van een sporthorloge: je hebt je beide handen vrij. Voor wandelaars met wandelstokken, trailrunners of kanoërs is dat een uitkomst. Ook de batterijduur is sterk verbeterd: in zuinige gps-modus houden veel horloges het tegenwoordig dagen tot weken vol. Dat maakt een groot verschil op langere tochten waar opladen niet altijd mogelijk is.

Is hiermee de smartphone overbodig? Dat natuurlijk ook weer niet. Een smartphone blijft handig – zo niet onmisbaar – voor grotere kaartoverzichten, offline apps en noodgevallen. Veel buitensporters gebruiken daarom een combinatie: het horloge voor live navigatie onderweg, en de smartphone voor voorbereiding en back-up.