alles over wandelen
Landen & regio's
Wandelroutes
Wandelvakanties
Uitdagingen
Uitrusting
Navigatie
Gezondheid
Samen wandelen

Pelgrimspaden

Santiago de Compostela

Op deze pagina

Inleiding

Santiago de Compostela, gelegen in het noordwesten van Spanje, is als bedevaartsplaats minstens zo populair als Rome en Jeruzalem. Volgens een legende zou het graf van de apostel Jacobus, een van de discipelen van Jezus, zich hier bevinden. Zijn lijk zou, nadat hij in Palestina was onthoofd, in een stenen boot zijn gelegd waarin twee van zijn discipelen meereisden. De boot bereikte vanzelf de Galicische kust, waarna het dode lichaam werd begraven aan de berg Libredón.

Het apostolische graf was al in de vergetelheid geraakt, totdat in 813 de kluizenaar Paio het ontdekte. Na de ontdekking groeide de graftombe uit tot een belangrijke plaats voor het christendom. Vele duizenden pelgrims hebben inmiddels een bedevaart naar Santiago volbracht. En dat is geen geringe prestatie: vanuit Nederland is de tocht, afhankelijk van de gekozen route, twee- tot drieduizend kilometer lang.

Routes

Het Pelgrimspad eindigt in Visé. Wie verder wil lopen naar het zuiden, heeft hier aansluiting op de GR 5 richting Nice. Een aansluiting naar Santiago de Compostela is lastiger. In Visé begint weliswaar een Route Saint-Jacques (zie de sticker op de brug bij het station), maar verder is weinig bekend over de historische Sint-Jacobsroutes vanuit de Noordelijke Nederlanden. De hedendaagse pelgrim kan daarvoor het beste diverse GR-paden aan elkaar koppelen. Onderstaande artikelen bespreken een aantal varianten.

Organisaties

In bijna elk West-Europees land is wel een genootschap dat zich richt op Santiago-gangers. Alle genootschappen verstrekken informatie aan leden en geven een pelgrimspas uit. De pas is een internationaal erkend document voor de tocht naar Santiago de Compostela.

Op vertoon van de pelgrimspas kun je tegen een bescheiden vergoeding terecht in de Spaanse refugios (overnachtingsplaatsen voor pelgrims). Bij aankomst in Santiago krijgt bezitters van een pas met de juiste stempels een compostela overhandigd: een officieel document ten teken dat de pelgrimstocht 'in de goede geest' is volbracht.

Een andere goede ingang om praktische informatie te krijgen zijn de verkeersbureaus.

Achtergrondartikelen

Georgiana King, professor aan de beroemde Universiteit van Bryn Mawr in Amerika, schreef in 1920 het roemruchte boek The Way of Saint James. Nog steeds durven weinig tijdschriften haar - in kerkelijke kringen nogal controversiële - werk te bespreken. Met dank aan oud-ANWB-medewerker en Santiago-kenner Geert Bakker volgen hier enkele inleidingen en besprekingen:

Het boek zelf is in digitale vorm te lezen op Open Library.

Websites

  • Esprit du Chemin
    Pelgrimsonderkomen in de Pyreneeën. De website bevat veel algemene informatie voor Santiago-lopers.

  • Compostela.nl
    Website van Jeroen Gooskens, voormalig priester en auteur van 'Ver onderweg'. De site bevat artikelen, verhalen en boekbesprekingen.

  • Camino-de-santiago.startpagina.nl
    Een startpagina met links naar praktische informatie, voornamelijk over het Spaanse deel.

  • Preguntas Mas Frecuentes del Camino de Santiago
    Een Spaanstalige FAQ.

  • Jabikspaad
    Omvangrijke website over het Jabikspaad, een wandel- en fietsroute van St. Jacobiparochie in noordwest-Friesland naar Hasselt in noord-Overijssel. De route is bedoeld als begin van de tocht naar Santiago.

  • Databank Bedevaartplaatsen in Nederland (BiN)
    In deze databank van het Meertens Instituut is de bedevaartcultuur in Nederland van de zesde eeuw na Christus tot heden in kaart gebracht. De databank bevat gegevens over 642 bedevaartplaatsen.

  • Winter Pilgrim
    Alison Raju gaat in op de voor- en nadelen van een pelgrimstocht in de wintermaanden.

Reisverslagen

Verslagen op deze site:

Links naar verslagen elders op internet:

Muzikale impressies:

Op de fiets:

Heb je niet de kennis en mogelijkheden om je reisverslag zelf op internet te publiceren? Als je ons je verslag opstuurt (bij voorkeur in Word of pdf), zetten we het gratis op deze site.

Accommodatie

Enkele pelgrimsonderkomens langs de camino:

Aanvullingen zijn welkom, zie de pagina Linkverzoeken.

Boeken en gidsen

Nog meer boekentips, ons geleverd door Klaas van der Poel:

  1. Georgiana King: The way of Saint James, 1920
    Een lijvig boek in drie delen, door een zeer goed onderlegde kunst historica, Amerikaanse, professor aan de universiteit van Bryn Mawr. Kent alle koningen en prinsen van Spanje op haar duimpje, weet van de geheimen van alle kastelen en plaatsen. Ze is de weg gegaan, maar blijft ongelovige. Een bijzonder document uit een andere eeuw.
  2. Herman van Hilst: Onderweg naar Compostella, Elmar, Rijswijk, ISBN 9038900562
    Een compact gidsje, van Le Puy naar Compostella.
  3. Jeroen Gooskens: Ver onderweg, Valkhof pers, 1998, ISBN 90-5625-046-9
    Goed verhalend boek, heel persoonlijke ervaringen.
  4. Hans Burgman: Losgelopen woorden, Gooi en Sticht, Baarn, 2000, ISBN 9030409932
    Heel goed leesbaar boek dat reiservaringen en levenservaringen op een verrassende manier door elkaar mengt.
  5. Kurt Benesh: Santiago de Compostella- die Pilgerwege zum Jacobsgrab, Herder, Basel, 2000, ISBN 3-451-27297-0
    Een mooi fotoboek.
  6. Luis Carandel et al: El Camino de Santiago, Consejo de Europa, ISBN 84 7782 147 x
    Een mooi fotoboek, met goede teksten.
  7. Liber Sancti Jacobi, Codex Calixtinus, Xunta de Galicia, 1999, ISBN 84 453 2298 2
    Het originele boek in het latijn.
  8. Jean-Marc Lavreche: Les pas ... sages d’un pelerin, 2003, Les editions de Mortagne, ISBN 2-89074-666-6
    Poetische en spirituele mijmeringen van een Franse Canadees, in de loop van de Camino.

Een overzicht van boeken over pelgrimeren in het algemeen vind je op de pagina Pelgrimspad(en).

Nieuwsarchief

Aanbieders
Intertrek wandelreizen
Actief, uitdagend of avontuurlijk.
WandelVakantie
Wandelen in Brittannië, Duitsland, Frankrijk, Spanje en meer
Travellers Wandelreizen
Kleinschalige wandelvakanties in Europa, ook dichtbij.
Loopend Vuurtje
Kleinschalige wandelreizen. Oostenrijk, Spanje, Italie, Samos, Duitsland, Belgie
La Palma Rural
Landelijke vakantiehuisjes op rustig wandeleiland
Hannibal Reizen
Wandel/langlaufvakanties door wandelaars voor wandelaars
Landferienhaus Linde
Sneeuwschoenwandelen in het Thüringer Wald
Topo-Aktief
Individueel wandelen: Europa, pelgrimsroutes, Marokko, Egypte, Kaapv.
Oliva Travel
Oog voor onbekend Spanje en Portugal,
hart voor wandelaars
SNP Wandelreizen
All over the world individueel of in groepsverband
De Noorderzon
Kaarten en gidsen voor actieve vakanties.
Happy Steps!
Weer heerlijk pijnloos lopen. Het kan écht.
Wandelen in Polen
uw advertentie hier?
Tweevoeter- wandelroutes
Producten
 

  © Wessel Zweers (Laterna), 1996-2010