Pelgrimspaden
Andere pelgrimsdoelen in Europa
Klaas van der Poel
Vijf grote en traditionele pelgrimsplaatsen
Behalve de drie klassieke, Christelijke pelgrimsdoelen (Santiago, Rome, Jerusalem) waarnaar de wegen en paden elders op deze site uitgebreid staan beschreven, is er in Europa nog een menigte van oude en nieuwe pelgrimsoorden te vinden. Enkele daarvan zijn groot en van ouds bekend: Czestochowa (de zwarte madonna), Trondheim (St Olav), Canterbury (St Thomas Beckett). Maar er zijn ook moderne pelgrimsplaatsen, die zich meer recent hebben ontwikkeld en vaak ook grote groepen mensen trekken, bijvoorbeeld de H. Maagd in Lourdes, Padre Pio in Zuid Italië en Taizé in Frankrijk. Naar al deze plaatsen gaan nog steeds veel mensen, in groeiende aantallen, meestal per trein of per touringcar. Maar er is geen enkele reden waarom je als moderne wandelaar/pelgrim ook deze plaatsen niet tot je doel zou kiezen en je eigen pad er naartoe zou banen. Verder zijn er ook door heel Europa een menigte van kleine, lokale heiligdommen. Overal kom je ze tegen als je op pad gaat naar één van de grote pelgrimsbestemmingen, en meestal zijn dat ontroerende ontmoetingen. Ontmoetingen met een oud verhaal (hoe koning Clovis zich liet dopen), een bijzondere gebeurtenis (de stad Nancy werd ooit van een draak verlost), of een lokale topper (ken je St Gussaud, St Waltraud, St Zita?). Meestal gaan naar de gedenkplaatsen van die heiligen of die gebeurtenissen ook wel pelgrimspaden en lokale mensen organiseren er wandeltochten heen, maar even vaak zijn de paden, de data en de tijden goed bewaarde geheimen.
Ik beperk me in deze pagina’s tot een paar heiligdommen die zich als pelgrimsdoel bijzonder onderscheiden. Het zijn er voorlopig vijf. Ik zie er naar uit om de favoriete plaatsen en paden van andere pelgrims hier aan toe te voegen.
- Canterbury, Engeland (Pilgrims Way)
- Czestochowa, Polen (zwarte madonna)
- Iona, Schotland (St Columba)
- Trondheim, Noorwegen (St Olav)
- Assisi, Italië (St Franciscus)
Je ziet ze hieronder op de kaart van Europa. Naar ieder van deze pelgrimsdoelen lopen min of meer goed beschreven paden en ze zijn allemaal de moeite van het ontdekken waard. Je vindt ze in detail beschreven in de volgende pagina’s.
En verder
Om je interesse te wekken en gaande te houden geef ik hieronder (heel in het kort) nog eens drie plaatsen in Europa die ieder een speciale faam genieten als pelgrimsdoel.
1. Lourdes
Lourdes, in zuid-west Frankrijk, mag niet ontbreken op de lijst van pelgrimsoorden in Europa. Het is waarschijnlijk het meest bekende Maria-oord van de wereld, per jaar bezocht door zo’n 5 miljoen pelgrims. Ze komen bijna allemaal per modern vervoer, maar dat mag de fietser/wandelaar niet beletten het in zijn reisdoelen op te nemen. Lourdes is een echt katholiek oord. Het is een genadeoord, waar veel zieken naar toe gaan en waar vroeger, maar ook nu nog, veel genezingen worden geboekstaafd. Lourdes dateert van rond 1860, toen het meisje Bernadette Soubirous een aantal verschijningen kreeg van de heilige maagd. Sindsdien is het een magneet voor pelgrims, met name katholieken, uit heel Europa en uit heel de wereld.
2. Echternach
Echternach, in Luxemburg, is de rustplaats van St Willibrord, de patroonheilige van Nederland. Hij is begraven in de kerk van de abdij die hij hier heeft gesticht en zijn graf vertoont een mengsel van Keltische en Karolingische symbolen die hem kenschetsen als een monnik uit Ierland uit de tijd van Karel de Grote. Interessant is de springprocessie die jaarlijks plaats vindt op zijn feestdag op de dinsdag na Pinksteren. De weg naar Echternach is een mooie wandeling/fietsroute van zo’n 800 km, die een goede training biedt voor een echte grote tocht. Een combinatie van het Nederlandse Pelgrimspad en de GR5 brengt je tot voor de deur van Echternach.
3. Mont St Michel
Mont St Michel ligt in Frankrijk, aan de kust tussen Normandië en Bretagne, zo’n 600km vanaf Nederland. Het is een rotsig eilandje dat bij vloed door water wordt omgeven. De rots wordt geheel ingenomen door een klooster en een kathedraal, gewijd aan de aartsengel Michael die hier in het jaar 700 aan de stichter, St Aubert verscheen. Het is landschappelijk een heel markant en historisch punt en de bebouwing laat zien dat hierde aanzet is gegeven voor de ontwikkeling van de gothiek. Vanuit Nederland is het voor een pelgrim niet te ver en wellicht is Mont St Michel op de weg naar Santiago de Compostella een omweggetje waard.
Elders op deze site staat ook nog informatie over pelgrimspaden in Nederland en pelgrimsoorden in andere werelddelen.
