Aanvullingen en correcties
Joost van Os (zondag 27 november 2011 17:19)
Weer verder gelopen, van Neuengarten tot aan Reitwein, aan de Oder. Eerlijk gezegd een van de mooiste stukken op de E11 tot nog toe. Wel wat weinig voorzieningen, maar wel voldoende. op internet kon ik weinig vinden over Reitwein, er blijken diverse voorzieningen.
de E11 is op veel plaatsen verlegd. Soms leverde dit een mooiere route op, maar ten noorden van Reitwein was ik blij dat we illegaal de oude route hebben gevolgd, met het afgesloten stalen over naar de Oder toe. Veel wild gezien: edelherten, zelfs wilde zwijnen.
Polen komt in zicht informatie is welkom.
tot slot: ik deel mijn kennis over plaatsjes vooral graag via wikipedia. misschien hebben de lezers ook wel mooie, treffende foto's van plaatsen aan de route.
Joost van Os (zondag 10 juli 2011 13:53)
Het wikipedia-lemma 'wandelroute E11' is recent uitgebreid met beschrijvingen over het routedeel in Polen.
Zelf vraag ik mij af hoe we kunnen organiseren dat de E11 wordt doorgetrokken naar - om te beginnen - Litouwen. Zou er een Litouwse wandelvereniging zijn?
Joost van Os (donderdag 23 juni 2011 20:29)
Polen komt in zicht, we hopen in voorjaar 2012 de grens te passeren. ik zag dat de route door Polen korter is dan door Duitsland. We zijn misschien al voor 2020 aan het einde. en dan dient Litouwen zich aan. Genoeg tijd voor een wandelroute zou je denken. Het lobbyen kan beginnen.
Maar is er al iets van een stelsel van lange wandelroutes? Weet iemand dat?
Joost van Os (zondag 22 mei 2011 18:11)
Onderweg naar Moskou zijn we in april Berlijn gepasseerd. Ik herken de matig tot slechte markering in en rond Berlijn. Kaartmateriaal met ingeschreven route is beperkt voorhanden. wij hebben de route zelf maar ingetekend met behulp van een boekje dat via www.fernwege.de te bestellen is. Maar de route is op deze wegsite ook te bekijken op een Google maps-kaart. Mooie wandeling langs de Spree, bijzonder om helemaal van west naar oost te lopen, met de sfeer van de Koude oorlog in het achterhoofd. Midden in Berlijn blijkt de route in Touristanië te komen, een land dat minder geschikt is voor wandelaars. Aan de oostzijde veel vergane glorie, onder andere een vervallen lunapark en een verlaten netwerk van smalspoorlijnen. We verheugen ons op het vervolg richting Poolse grens. En daar komt het einde van de E11 in zicht. Hoog tijd om de banden aan te halen met Litouwen en Letland. Alleen: hoe doe je dat??
Jan Maarten de Ruiter (maandag 9 mei 2011 21:23)
Hebben vorige week 5 dagen in Polen gelopen (Slubice - Miedzychod) Wij hebben erg genoten van deze tochten. Wat een mooi en rustig land! Alle 5 etappes waren vanwege de overnachtigingen nogal lang (180 km totaal). 1 keer zijn we van de route afgeweken voor een hotel (Miedzyrzcec).
Wij hebben gelopen met deze kaart: Mapa Turystyczna Pojezierze Lubuskie 1:100.000. Natuurlijk te grof om goed op te kunnen wandelen, maar het verloop van de route staat in ieder geval ingetekend. De aanwijzingen onderweg zijn zeer wisselend. Sommige stukken zo goed dat je er op kunt lopen, maar even later ontbreken op belangrijke punten aanwijzingen. Ook zijn er stukken waar de aanwijzingen wel weer een likje verf kunnen gebruiken, of waar de tekens alleen een bevestiging zijn dat je de goeie route hebt. Wij hebben na Pniewo en voor Gorzycko Stare ondanks GPS geen pad kunnen vinden op de ingetekende route (eigen fout of pad ingepikt door de landbouw).
In Goscikow is het de moeite waard om een rondleiding te vragen in de kerk die hoort bij het priestersämiar. Wij kregen een rondleiding door een duitssprekende priester. De polen in dit gebied zijn vaak 2-talig: pools en russisch. Sommige mensen spreken een beetje duits, als je jeugd aanspreekt heb je kans met engels.
Er zijn 2 busmaatschappijen in polen. De PKS voor het normale vervoer, en de PKP voor het vervoer langs niet meer gebruikte spoorlijnen. De bussen van de PKP vertrekken niet vanaf het busstation, maar vanaf het treinstation. Er staat daar dan echter geen bushalte.
Ik heb voor belangstellenden de GPS-data beschikbaar.
Jan Maarten de Ruiter (zondag 31 oktober 2010 15:24)
Wij hebben de afgelopen week van Strausberg naar Frankfurt Oder gelopen. We hebben de kaart van het Lebuserland gebruikt(www.pietruska.de). Deze is 1:75.000, niet erg nauwkeurig, maar met de aanwijzingen in het veld kom je een eind. Voor Strausberg heb je 2 varianten. Van mei tot oktober kun je met de pont naar Strausberg stadt, anders ga je onderlangs. Van Strausberg naar Buckow hebben wij niet veel aanwijzingen gezien. Vanaf Buckow staat de route goed aangegeven. De etappe van Buckow naar Gusow is prachtig. Van Gusow naar Reitwein loop je 8 km over een (niet zo hele drukke) doorgaande weg zonder fietspad. na Sachsendorf zou je voor een zuidelijke variant over Hathenow kunnen kiezen. Boven Reitwein loopt de route niet naar de Oder, Maar gaat via een oude spoorbaan zuidwaarts naar Reitwein. het bordje met daarop de omleiding lag bij ons in het diepe gras. Van Lebus naar Frankfurt zijn ook 2 varianten in omloop. Bij niet al te hoog water zou je vlak langs de Oder moeten kunnen lopen. Deze route staat in het veld niet aangegeven. Wij hebben het geprobeerd, maar het is niet gelukt. Het is wel de moeite waard om het te proberen, want het is een prachtig gebied.
Van Coswig tot Frankfurt hebben wij voor de overnachtigingen van het dunne boekje: Europäischer Fernwanderweg E11 in Brandenburg (www.fernwege.de). Erg gemakkelijk.
In Slubice hebben we een 1:100.000 kaart gevonden voor het gedeelte naar Miedzychod. (www.cartomedia.pl pojezierze lubuskie)
Voor belangstellenden heb ik de GPS data
Joost van Os (dinsdag 24 augustus 2010 20:43)
Beste Hans, wij hebben gebruik gemaakt van de Schöne Heimat-karte van Verlag Dr andrea Barthel, ISBN 978-389591-061-6, -114-9 en -041-8. Alledrie goed verkrijgbaar bij Pied-a-Terre.
Pied-a-Terre vertelde overigens ook dat de routebeschrijving van het deel Coswig - Frankfurt a/d Oder op dit moment uitverkocht is en dat de nieuwe druk eind augustus/begin september wordt verwacht. Hopelijk voor jullie tocht. Succes!
Wim Plantenga (donderdag 12 augustus 2010 23:58)
Beste mensen, Irma en ik hebben inmiddels in stukjes van Scheveningen tot Alfeld over de E11 gelopen, al wisten we eerst niet dat we dat deden. In september gaan we verder oostwaarts waarbij we geheel of gedeeltelijk de Harz zullen doorkruisen. We verheugen ons daarop. Weet iemand ergens de route voor GPS te vinden want dat is mij nog niet gelukt. Bedankt vast. Groet, Wim Plantenga
Jan Maarten de Ruiter (zondag 8 augustus 2010 17:38)
Hebben vorige week het gedeelte kloster lehnin-strausberg gelopen. Wij vonden het een mooi gedeelte. Opvallend voor ons was het vele water wat wij tegenkwamen. De entree van Berlijn (teufelsberg)was erg spectaculair. In dit gedeelte natuurlijk erg veel pauze- en overnachtigingsmogelijkheden. Rond en in Berlijn is alles natuurlijk wel duurder. In berlijn hebben wij niet gezien dat de e11 staat aangegeven. Alleen bij de Siegessaul stond een duidelijke aanwijzing. In principe volg je eest de Spree (vanaf de Spandaudamm tot aan Schloss Charlottenburg konden we niet naar de Spree vanwege een onpasseerbare spoorlijn),daarna door de Tiergarten en het centrum. Vervolgens langs het Landwehrkanal. Vanaf Waldesruh staat de e11 weer aangegeven. De e11 gaat niet door Potsdam; wij vonden een bezoek aan Potsdam de omweg meer dan waard.
Jan Maarten de Ruiter (zondag 8 augustus 2010 17:01)
Hans,
het gedeelte van Halle naar Coswig wordt goed afgedekt door de kaarten van verlag dr. Barthel in de serie schöne heimat en wel de volgende titels Halle, Bernburg/Calbe en Dessau-Wörlitz.
Ze zijn online te bestellen bij www.landkartenshop.de
Voor meer informatie: jmderuiter@planet.nl. Ben erg benieuwd naar je ervaringen met de volgende etappes
Hans Beekman (zaterdag 31 juli 2010 22:46)
We hebben in Nederland het Marskramerpad gelopen van Oldenzaal naar Scheveningen. Vervolgens de Toddenweg en verder.We vinden het uiterst boeiend de verschillende landschappen door te lopen. Het ogenschijnlijk saaie Ith Gebirge stond in het voorjaar helemaal vol met bloemen.
We zijn gevorderd tot Goslar. In september willen we verder. Ik ben bezig de route van Halle tot Coswig te achterhalen, wat me met informatie van julllie deels gelukt is. Wie van jullie kan die kort aangeven? Ook de Topografische kaartnummers van dat deel (1:50000) zijn welkom.
Jan Maarten de Ruiter (zondag 16 mei 2010 8:59)
hebben het gedeelte Dessau-Kloster Lehnin gedaan. Dessau-Coswig hadden we de vorige keer ook gedaan, maar hebben we vanwege het mooie landschap nog een keer gedaan. Konden we ook meer aandacht besteden aan Wörlitz. Een prachtige plaats/park. Als je de route volgt laat je al dat moois rechts liggen. Ook hebben wij een ommetje gemaakt naar Wittenberg. Na de ontmoeting met Luther in Eisleben leek het ons leuk om ook eens in Wittenberg te kijken. verder een paar leuke slaapplaatsen. Het slot Burg Rabenstein en op het kloosterterrein in Lehnin (bij het hotel vragen naar de gästezimmer in het klooster). Verder was het stuk Ragosen-Belzig een landschappelijke hoogtepunt (je volgt een tijdlang een prachtig beekje)
Joost van Os (dinsdag 27 april 2010 21:53)
De route tussen de Harz en Dessau is mooier dan gedacht. Vanaf Halle tot aan Coswig bestaat er geen routebeschrijving, vanaf de Persberg tot midden op de Mosigkauer Heide is er zelfs geen markering. Jammer, want zeker tot en met Petersberg is de route meer dan het wandelen waard. Het andere deel zou met een wat kritische blik naar mogelijke kleine weggetjes van wat wandelcorvee kunnen ontdaan, maar ook dat stuk is prettig lopen. Wel zijn er onderweg vrij weinig voorzieningen, maar ze zijn er wel. Ter hoogte van Arensdorf de trein gepakt naar Köthen voor een overnachten in het hotel in DDR-sfeer.
Mooi te zien dat er een soort Drents-Gronings landschap is, inclusief zadeldak-torens en Saksische boerderijen.
Jan Maarten de Ruiter (zondag 10 januari 2010 17:50)
Hallo Jos en Gerard,
bedankt voor jullie reacties. Ik ben natuurlijk erg benieuwd naar jullie ervaringen in polen. Misschien is het handig als jullie mij even mailen (jmderuiteratplanet.nl). Rechtstreeks via e-mail is handiger als via zo'n forum. Ik heb inmiddels gemaild met Joost, ik denk dat hij ook wel mee wil liften met de bestaande of opgedane kennis.
Voor eventuele belangstellenden: ik heb alle GPS data van scheveningen tot frankfurt aan de oder.
Jos Spruit (zaterdag 2 januari 2010 23:11)
Ook ik heb best wel positieve ervaringen over de E11. Ik heb de wandeling van 2001 tot 2005 in zijn geheel voltooid, maar dan in omgekeerde volgorde. Ik ben tijdens een wandelvakantie in Noordoost Polen bij de Litouwse grens door samenloop van omstandigheden de start gemaakt. Mijn ervaring met de Poolse route zijn goed, ik ben slecht 1x verdwaald, om precies te zijn bij Miedzyrzecz ten westen van Poznan! Maar ik schat in dat dit bij de west-oost wandelaars niet zo probleem is.
Wat ik overigens wel vrees is, dat door recentelijke aanleg van wegen (sinds 2004) in Polen een aantal wandelroutes zijn doorkruist (en wat signalering is verdwenen).
Ik heb ook in de winter in Polen gelopen. Het voordeel van de E11 is dat je niet hoeft te klimmen, dat is erg prettig als er sneeuw en ijs ligt.
Er zijn stukken rondom Poznan en Griesno die niet zijn beschreven en gemarkeerd. Met een goede kaart (PPWP of Skorowidz Map 1:100.000) kan je een eind komen om zelf een mooie grotendeels onverharde route te vinden.
Ik ben bereid om veel info te delen.
Joost (dinsdag 22 december 2009 21:37)
Na mogelijk wat zure berichten eens een enthousiast verhaal over de E11. Het stuk aan de oostzijde van de Harz is zeer de moeite waard. Hoogtepunt vond ik het Bodetal bij Thale, een ruig rotsachtig dal dat je eerder bij de Pyreneeën zou verwachten. En dan aansluitend goed lunchen op de Hexentanzplatz, met uitzicht over het dal.
Gerard Nanninga (vrijdag 18 december 2009 15:58)
Ongeveer 8 jaar geleden de E11 vanuit Nederland tot aan Frankfurt aan de Oder in enkele jaren in etappes gelopen. Toen vooral het "Oostduitse" gedeelte hier en daar nog niet goed gemarkeerd. Inmiddels wel topo kaaarten verkrijgbaar. Menno en ik hebben dit jaar de draad wer opgepakt en hopen ongeveer in 7 a 8 jaar de E11 af te ronden door geheel Polen te lopen. Elk jaar ongeveer een week. Dit jaar (2009) van 12 t/m 16 oktober gelopen. Later niet gaan, we hadden het al koud.Het was niet makkelijk. Veel modderige paden en kinderkopjes in de dorpsstraten. Markering is slecht tot niet aanwezig. Wellicht wordt de markering niet bijgehouden.
Een kaart is absoluuut noodzakelijk om je te orienteren. Kompas ook zeer aan te bevelen. In de mist of wolken voor de zon in de grote bossen verdwaal je gemakkelijk. Openbaar vervoer is zeer sporadisch evenals overnachtingsmogelijkheden. Weinig horeca of zitplekken onderweg. Taal een probleem. Nog weinig mensen spreken enigszins engels of duits.
Kosten laag reken op 50 % qua prijs in Duitsland.
Voor overnachting Tip kijk op de Poolse site van het PTTK. (is onlangs toegevoegd) Dit jaar 134 km gelopen in 5 dagen, volgend jaar proberen we Poznan te bereiken.
Ellen (zondag 8 november 2009 22:25)
Met Pasen heb ik met Pieter-Bas het traject van Ragösen naar Potsdam gelopen. Ik weet dat Pieter-Bas nog naar Berlijn is doorgelopen en daar is gestopt.
Ik vond het wandelen langs dit stuk van de E11 een leuke manier om kennis te maken met een voor mij volledig onbekend stukje Europa.
Wel kan ik me voorstellen dat deze route - die dacht ik redelijk oud is - aan een renovatie toe is. Ik hoop dat er mensen zijn die bereid zijn om het traject te verbeteren en te zorgen voor goede informatie. Met alle nieuwe mogelijkheden (zoals openstreetmaps) is het vast mogelijk.
Jan Maarten de Ruiter (woensdag 4 november 2009 21:23)
Beste Joost,
wij zijn nu gevorderd tot Coswig. Je kunt merken dat de tocht wat spartaanser wordt. Sommige stukken staat ie niet meer aangegeven (Petersberg-Dessau), je loopt af en toe over drukke doorgaande wegen, onderweg weinig horeca of winkels. Ook hebben we al een keer de trein moeten nemen om een overnachting te krijgen (Köthen). In de buurt van Dessau wordt alles weer beter en mooier.
het boek vanaf Coswig tot aan Frankfurt aan de Oder heb ik (Wanderungen durch Brandenburg, Trescher Verlag).
Ik heb inmiddels tot aan Berlijn GPS bestanden van de route.
Voor wat specifiekere informatie mag je mij ook wel mailen: jmderuiterplanet.nl
Jan Maarten
Joost van Os (zondag 4 oktober 2009 21:28)
Beste Jan Maarten,
Wij zitten jou op de hielen. Zitten nu in Blankenberge en hopen in december Eisleben te bereiken. Tot aan Halle lopen wij met gemarkeerde stafkaarten en een handig boekje van www.Fernwege.de. De overnachtingsadressen zijn overigens veel ruimer dan in het boekje aangegeven; vaak ook erg betaalbaar.
Van dezelfde organisatie is er ook een boekje beschikbaar van Coswig tot aan de Poolse grens.
Tussen Halle en Coswig hebben we kaartmateriaal gevonden, verkrijgbaar bij Pied-a-Terre in Amsterdam, maar een boekje met beschijvingen zou ook mooi zijn. Weet jij misschien waar dit te krijgen is?
En weet je misschien over er plannen zijn om de route na Polen te verlengen? Eigenlijk willen we nl. naar Moskou lopen.
Succes met verder lopen.
Jan Maarten de Ruiter (dinsdag 29 september 2009 12:39)
Wij zijn van plan om de hele E 11 te lopen en zijn nu gevorderd tot Lutherstadt Eisleben. Heb de route tot aan Halle voor GPS. Voor mensen met belangstelling stel ik ze graag beschikbaar. Verder ben ik benieuwd naar mensen die het stuk in het oosten van dld en met name het stuk in polen nog willen lopen (of hebben gelopen). Kunnen we gezamenlijk zoeken naar oplossingen.
Rudolf (zaterdag 18 juli 2009 13:25)
Wij zijn gekomen tot Coppenbrügge. De volgende keer lopen we tot Halle. Waar kun je trouwens gegevens vinden over het traject door Polen, vanaf frankfurt aan de Oder? Heeft iemand dat al gelopen?
Jon (dinsdag 12 mei 2009 21:02)
De route is in Duitsland duidelijk historisch bedoeld (althans de 2 etappes die ik gelopen heb: Oldenzaal - Bad Bentheim en vandaar naar Rheine). Het gaat om het nalopen van de handelaren en seizoensarbeiders die vanaf de 17e/18e eeuw, maar massaal in de 19e eeuw en stukje 20e eeuw naar Nederland trokken. De consequentie is dat deze 'snelle' route deels ook gevolgd wordt en dat de belangrijke plaatsen ook worden aangedaan. Er zijn wel 'landschappelijke' uitstapjes die hier mee in strijd lijken, maar het mogelijk niet zijn: over het hoge gedeelte in Bentheim en door het bos bij Schüttorf. Tot nu toe vind ik het wel OK (ik houd wel van het platteland, maar ook weer niet bijzonder.
Coby Metz (dinsdag 10 februari 2009 13:24)
Wij hebben de E11 nu gelopen tot Gernrode in de Harz. Wie geinteresseerd is over de route, overnachtingsadressen en onze ervaringen kan een mailtje sturen
Joost van Os (dinsdag 10 juli 2007 23:08)
Beste Jannna,
Ik ben gekomen tot en met Porta Westfalica. De Wittekindsweg volgt op de Töddenweg en is een stuk aantrekkelijker.
Joost
janna (maandag 9 april 2007 1:30)
Beste Joost,
hoever ben je gekomen op de E11?
blijft het minder aantrekkelijk vanaf de Toddenweg zoals je beschrijft? en hoe is het na Osnabruck?
als anderen dit lezen? graag een reactie! voor ik de route ga lopen en teleurgesteld raak..
dank!
Janna
Joost van Os (vrijdag 11 augustus 2006 21:27)
Het Nederlandse deel van de E11 wordt gevormd door het Marskramerpad, in Duitsland overgaand in de Töddenweg die op zijn beurt bij Osnabrück weer overgaat in de Wittekindsweg.
Daar waar de Nederlandse routes zoveel mogelijk door natuurgebieden en langs mooie routes lopen, is dit bij de Töddenweg niet zozeer het geval. Deze weg is ook te fietsen en dat is aan de route te merken ook: bijna alle routes lopen over asfalt en zodra een weg van asfalt in zand dreigt over te gaan, slaat de route af en loop je alsnog over asfalt.
