artikelen
The Way of Saint James
een inleiding van Henk Flinterman
Bij de naam Jacobus (ja, die van Santiago!) moet ik altijd denken aan het beeld dat de overgetelijke Portugese schrijver Teixeira de Pascoaes van hem schetst in zijn boek over 'Paulus, de dichter Gods'.[*] Enige citaten ter illustratie:
[26] 'Barnabas brengt hem [=Paulus] in kennis met eenige discipelen van den Messias, Johannes, Petrus en Jacobus, de zuilen van de moederkerk te Jeruzalem. Van hen drieën leeft enkel Jacobus uitsluitend als zuil en in zuiver joodsche stijl. De grieksche en egyptische zuilen loopen uit in een gestyleerde bloem, de joodsche eindigt in een verdroogden en gekromden wortel, gekromd door het zoeken naar een druppel water, naar den hemel in de hel.
En even verder, ter completering:
[27] Jacobus observeert Paulus met wantrouwen en zonder toenadering te toonen. Hij zit geheel gevangen in zijn droge heiligheid van Jood, die de Wet meer liefheeft dan den Broeder. Altijd zit hij geknield op het marmer in den tempel, en bidt tot God voor zijn Volk. Hij heeft reeds eeltknobbels op zijn knieën, als een kameel, die neerknielende zijn vracht ontvangt in dezelfde deemoedige en boetvaardige houding als iemand die bidt.
En tenslotte:
[35] De fanatici en de volkomen in zichzelf besloten Christenen van het slag van Jacobus vergeven hem zijn verleden en zijn internationale opvatting van het Christendom niet.'
[Tot zover de citaten]
Inmiddels weet ik, sinds mij werd gevraagd een bijdrage aan deze cyclus te geven, heel wat meer van deze Jacobus. Maar het eerste wat me door het hoofd spookte en daar sindsdien een plaats heeft gevonden, dat zijn precies deze passages in dat merkwaardige, eigenzinnige, poëtische, ja mysterieuze boek van deze bijzondere Portugees.
Per pedes Apostolorum,
w.g. Henk Flinterman
2 mei 2003"
Naschrift van Geert Bakker
[*] De paginanummers verwijzen naar mijn derde druk; "uit het Portugeesch vertaald door A.V. Thelen en [de bekende dichter] H. Marsman", uitgever J.H. Meulenhoff - Amsterdam. Henk liet het me eerst lezen voordat ik het mocht kopen. Dat vond ik bijzonder en nu gebeurde er weer iets opmerkelijks. Na ontvangst van Henks manuscript vervolgde ik m'n zaterdagse boekenrondje en vond bij De Slegte nòg drie drukken. In eentje zat een recensie die zo begon: "Ik heb met dit boek geworsteld en het heeft me overwonnen." Zo verging het mij ook.
Nu vraagt u zich wellicht af: "Wat heeft dit allemaal met 'King' te maken?" Antwoord: "Alles!" Al een kwart eeuw vraag ik me af wat Jacobus eigenlijk in Santiago te zoeken had. Dat hij daar nooit geweest is, was immers nooit (lang) een geheim! 'King' geeft op die vraag vele deelantwoorden, maar -na lezing van Teixeira- begreep ik het opeens wel helemaal: Jacobus 'moest' wel aan het eind van de toen bekende wereld en dús bij Kaap Finisterre terechtkomen. Henk Flinterman zit met zijn gedachte aan de strijd tussen Paulus en Jacobus dus meteen bij de kern!
